A diabetes é unha enfermidade crónica cunha alta prevalencia a nivel mundial, na que o corpo non produce suficiente insulina ou non a utiliza correctamente, provocando niveis elevados de glicosa (azucre) no sangue.
Segundo a Organización Mundial da Saúde (OMS), actualmente arredor do 14 % dos adultos viven con diabetes no mundo.
Que é a diabetes tipo 2 e como inflúe na alimentación?
A diabetes tipo 2 representa aproximadamente o 95 % dos casos e xeralmente asóciase a un estilo de vida pouco saudable (alimentación desequilibrada, sedentarismo, sobrepeso, etc.).
Diferenza entre diabetes tipo 1 e tipo 2
Existen dous tipos principais de diabetes:
- Tipo 1: é unha enfermidade autoinmune. O organismo destrúe as células que producen insulina, polo que é necesario administrala.
- Tipo 2: o corpo produce insulina, pero non a utiliza de forma eficaz.
Mentres que a diabetes tipo 1 adoita aparecer en idades temperás, a diabetes tipo 2 está máis relacionada con factores modificables do estilo de vida.
Importancia do estilo de vida
A diabetes tipo 2 está asociada en gran medida ao estilo de vida. Factores como o exceso de peso, unha dieta desequilibrada ou a falta de actividade física inflúen directamente no seu desenvolvemento.
Por iso, as recomendacións son claras: seguir unha alimentación saudable, manterse activo e evitar o tabaco son piares fundamentais tanto para previr como para controlar a enfermidade.
Poden tomar iogur as personas con diabetes tipo 2?
Si. O iogur e outros lácteos fermentados forman parte dunha alimentación equilibrada e saudable nas persoas con diabetes tipo 2.
O iogur como alimento de baixo índice glicémico
Un dos seus principais beneficios é o seu baixo índice glicémico (IG). Isto significa que o seu consumo non produce elevacións bruscas da glicosa no sangue.
O iogur dentro dunha dieta saudable
O iogur é un alimento cunha alta densidade nutricional, porque achega unha gran cantidade de nutrientes como proteínas de alta calidade, vitaminas e minerais (especialmente calcio), en relación coa súa achega calórica.
Ademais, as persoas que consumen iogur de forma habitual adoitan ter un estilo de vida máis saudable ca aquelas que non o consomen.
Beneficios do iogur na diabetes tipo 2
Evidencia científica
A relación entre o consumo de iogur e a diabetes tipo 2 foi amplamente estudada.
Diversos estudos atoparon unha asociación inversa entre o consumo habitual de iogur e o risco de desenvolver diabetes tipo 2.
De feito, a Administración de Alimentos e Medicamentos dos Estados Unidos (FDA, polas súas siglas en inglés) concluíu recentemente que existe evidencia que suxire unha relación entre o consumo de iogur e un menor risco de desenvolver diabetes tipo 2, aínda que a evidencia dispoñible segue sendo limitada.
En particular, observouse que o consumo de polo menos 2 cuncas (3 porcións) de iogur por semana podería estar asociado cunha redución do risco de diabetes tipo 2.
Posibles mecanismos de acción
Os efectos do iogur sobre a diabetes tipo 2 poden explicarse por varios mecanismos:
- Índice glicémico baixo: contribúe a manter niveis de glicosa máis estables.
- Contido en proteínas: pode axudar a modular a resposta glicémica e estimular a secreción de insulina.
- Microbiota intestinal: os microorganismos vivos do iogur poden influír de forma positiva e poderían axudar a reducir a inflamación crónica de baixo grao asociada á diabetes tipo 2.
- Relación co peso corporal: o seu consumo asóciase cun menor risco de obesidade, un factor clave na diabetes tipo 2.
Como elixir iogures para persoas con diabetes tipo 2
Aínda que non existe un «iogur específico para diabéticos», si hai algunhas claves para elixir mellor, en función das necesidades de cada persoa e do contexto da súa alimentación.
Evitar un exceso de azucres engadidos
En xeral, priorizar opcións con menor contido de azucres engadidos pode facilitar o control glicémico.
Aínda que os iogures con azucres engadidos poden consumirse de forma puntual dentro dunha alimentación equilibrada, a recomendación é priorizar o consumo de iogur natural no día a día.
Como incluír o iogur na dieta e mellorar o seu impacto glicémico
Os lácteos, incluído o iogur, forman parte dunha alimentación equilibrada e teñen efectos positivos para a saúde.
Unha estratexia práctica consiste en combinalo con alimentos ricos en fibra e graxas saudables, como:
- Froitos secos (noces, améndoas)
- Sementes (chía, liño)
Estas combinacións axudan a retardar aínda máis a absorción dos azucres, o que contribúe a unha resposta glicémica máis estable.
Ademais, o iogur pode utilizarse como tentempié entre horas. Substituír outros snacks menos equilibrados por iogur asociouse con mellores patróns dietéticos e, polo tanto, cun menor risco de desenvolver diabetes tipo 2.
Bibliografía:
- Wolever TM. Yogurt is a low-glycemic index food. J Nutr. 2017;147(7):1462S-1467S. http://dx.doi.org/10.3945/jn.116.240770
- Wen L, Duffy A. Factors influencing the gut Microbiota, inflammation, and type 2 diabetes. J Nutr. 2017;147(7):1468S-1475S. http://dx.doi.org/10.3945/jn.116.240754
- Díaz-López A, Bulló M, Martínez-González MA, Corella D, Estruch R, Fitó M, et al. Dairy product consumption and risk of type 2 diabetes in an elderly Spanish Mediterranean population at high cardiovascular risk. Eur J Nutr. 2016;55(1):349–60. http://dx.doi.org/10.1007/s00394-015-0855-8
FDA announces qualified health claim for yogurt and reduced risk of type 2 diabetes. U.S. Food and Drug Administration. FDA; 2024. https://www.fda.gov/food/hfp-constituent-updates/fda-announces-qualified-health-claim-yogurt-and-reduced-risk-type-2-diabetes